Kum 1819 khan Dr. E. D. Clarke chuan blowpipe siam thar hmangin ruby pahnih chu charcoal-ah a hmin a, accident-in thil thar-ruby glass a siam chhuak ta a ni.
Kum 1837 khan French chemist Marc Gaudin chuan chemical lam atanga lunghlu te chu systematic takin a zir tan a. Potassium dichromate leh potassium sulfate saturated solution chu a reacted a, chutah chuan a la awm chu a melt a, aluminium oxide crystals a hmu a, chu chuan chemically synthesizing gemstones formal history a tan ta a ni.
Kum 1877 khan Ferey leh mi dangte chuan hmanraw hrang hrang hmanga cut leh polishing atana tha tur synthetic rubies hmasa ber an siam a, rhombohedral ruby crystal 1/3 carat vel zeta rit an siam chhuak a ni.
Kum 1882 khan Europe market-ah fused rubies (Geneva rubies) tam tak a lo chhuak a.
Kum 1900 vel khan Verneuil chuan a thil siam melt crystal growth method hmangin synthetic rubies mawi leh quality sang tak tak tam tak a siam chhuak a. Hetiang hmang hian synthetic gemstones sumdawnna atana lian-scale siam chhuah theih a ni ta a ni.
Kum 1918 khan Chochralski chuan melt crystal tihpunna tur Bridgman method (pulling method) a siam a, chu chuan market-ah synthetic gemstone lian zawk, quality sang zawk-quality sang zawk a siam chhuak ta a ni.
Kum 1940 khan Chatham Company chuan flux method hmangin emerald chu hlawhtling takin an siam chhuak a.
Kum 1941 thleng khan company chuan emerald crystal, carat 15 thlenga rit, quality hniam zawk ni mah se, an siam chhuak ta a ni.
Kum 1950 vel khan Italian scientist Spezia chuan quartz siamna atana hydrothermal method a siam chhuak a, chu chuan sumdawnna atana siam crystal siamna kawngah a hruai lut ta a ni.
Kum 1957 khan US-a Bell Laboratories chuan hydrothermal method hmanga rubies siam chhuah hlawhtling tak a nih thu an puang a.
Kum 1955 khan US-a General Electric chuan Industrial Diamond siam chhuah hlawhtling tak a nih thu an puang a.
Kum 15 hnuah kum 1970 khan gem-quality diamond an siam chhuak ta a ni. Tunah chuan high-pressure leh chemical vapor deposition (CVD) technology te chu jewelry-quality diamond carat 11 aia rit siam theih a ni tawh.
Kum 1972 khan France atanga lo kal Pierre Gilson chuan opal siamna tur technology hi hlawhtling takin a siam hmasa ber a.
Kum 1974 khan synthetic white opal chu an hralh chhuak a. Kum 1976 khan Soviet scientist Dukoka chuan rubies siamna atana hydrothermal synthesis method chu a siam \\ha a, chu chuan natural rubies nena inmil tak synthetic rubies chu sumdawnna atana siam theih a ni ta a ni. Kum zabi 21-naah hian lunghlu siamna technology chu a lo thang chho zel a, lunghlu chi hrang hrang siam chhuah theih a ni tawh mai.

